Pinhole fotografie
Toen ik voor het eerst iets las over pinhole fotografie wilde ik dat ook proberen. Met een rond stuk karton, wat tape en mijn Nikon.
Ik prikte een mooi rond gaatje in het karton. Niet te groot en ik dacht niet te klein. Dankzij wat ik nog wist van de wiskunde lessen van nog veel vroeger heb ik dat gaatje precies in het midden gemaakt.
Om een lang verhaal kort te maken: het resultaat voldeed toch niet. Nu kwam ik een paar dagen geleden op www.monochrom.com een aantal pagina’s tegen met informatie en artikelen over pin hole fotografie. Leuk, dacht ik meteen. En ik ging lezen en verlekkeren aan de soms zeer goedkope maar uiterst handige hebbe-dingetjes.
Met de pin hole camera is het allemaal begonnen. De eerste foto’s. Wat moet dat een ervaring geweest zijn voor die mensen: een beeld, een stukje werkelijkheid, vangen op een stuk glas of film.
Iets van die ervaring van die eerste fotografen wilde ik ook beleven. En nog steeds.
Tegenwoordig is dat een stuk gemakkelijker. Op die website zag ik een camera-deksel voor zowel analoge als digitale Canon camera’s, die geschikt is voor pin hole fotografie. Dus met een keurig gaatje in het midden. En voor € 19 ben je klaar!
Die camera-deksels zijn trouwens ook voor Leica M42, Pentax, Nikon, Canon FD, en nog een paar camera-merken / modellen te krijgen. Ook voor de Linhof als het moet…!
Kijk, dan hebben we het niet meer over “spielerei” - dan wordt het serieus werk….
Ook zijn er omrekenschijfjes te koop, die het uitrekenen van het juiste diafragma vergemakkelijken. Dit schijfje is vooral voor gebruik samen met de houten en grotere pinhole camera’s. Met een kleinbeeld analoge of digitale camera kan de ingebouwde lichtmeter worden gebruikt, mits je bij langere metingen en belichtingen het oculair afsluit.
Het omrekenschijfje is toch handig, want weinig (kleinbeeld) camera’s hebben een diafragma 180 of meer.
Men beweert ook dat het mogelijk is, met wat oefening en lang genoeg kijken, om het beeld te zien door dat kleine gaatje en je oculair, zodat een goed beeld gecomponeerd kan worden.
Ook zag ik houten, Engelse pin hole camera’s te koop aangeboden. Die geschikt zijn voor verschillende filmformaten en ook voor vlakfilm, tot 8 x 10 inch. Het moet geweldig zijn om zulke platen te maken. Ik wou dat ik nog de moed op kon brengen om zelf weer te gaan ontwikkelen en afdrukken. Al is dat bij zo’n 8 x 10 inch niet eens nodig - gewoon een contactafdruk is al prachtig.
Toch is pin hole fotografie meer dan de hang naar vroeger, nostalgie. Het is gewoon LEUK!
De fabrikant van de Luminos pin hole fotoblikken - hoe moet ik ze anders noemen? - mikt op mensen die het leuk vinden om te experimenteren en die niet alleen TE serieus met fotografie willen bezig zijn. Dat kan ik goed begrijpen: als fotografie niet meer leuk is, dan stop ik er ook mee.
Een geintje voor 29 euro. In het blik zitten 10 velletjes 18 x 24 cm direct positief PE papier - het enige dat je moet doen is ontwikkelaar en fixeer zelf “toevoegen”. Maar er is ook al een pin hole blik voor 15,50 euro!
Het wordt nog leuker: de Loreo lens in a cap. Een plastic lensje in een camera-deksel voor degenen die even genoeg hebben van autofocussen en belichtingsautomaten. Het diafragma kan ingesteld worden van F 5,6 tot F 64 en het brandpunt is ongeveer (dat vind ik ook leen mooie uitdrukking voor een lens!) 35 mm.
Ze schrijven zelf op hun website: voor degenen die de bijgeleverde digitale zoom-lenzen nog niet slecht genoeg van kwaliteit vinden, is dit de oplossing…. Is dat humor of niet? En dan beweert men nog dat de Duitsers geen gevoel voor humor hebben! Ttttssssssss.
Ik heb meteen een Loreo lens en een pin hole camera-deksel besteld en ik ga deze zomer SPELEN met fotografie! Heerlijk!
Ik moet trouwens zeggen dat ik de kwaliteit van de foto’s - na een beetje Photoshoppen - helemaal niet zo slecht vindt. Maar misschien moet ik MINDER Photoshoppen, om de eigenheid van de lens beter te laten uitkomen. Ik ben nog aan het expeimenteren….
Het enige minpunt tot nu toe is het contrast van het lensje; dat is zwak, maar wat wil je voor € 23,-?
Bij de Loreo pinhole bodycap kan je gewoon je belichtingsmeter gebruiken en ook de belichtingsautomaten. Ik heb ook geflitste foto’s geprobeerd en alles lukt - met sluitertijden die heel normaal zijn.
Niet verwonderlijk, want de Loreo is op de lens zelf en met de hand in te stellen van F 5.6 tot F 64. Bij F 8 en F 16 is de beeldkwaliteit het beste. Op F 64 heb je een “echte” pinhole camera, bij gebruik van de andere diafragma’s wordt je camera een point-and-shoot camera.
En dan is er ook nog de goedkoopste SHIFT lens die ik ken: de Loreo PC Shift lens in a cap!
Als je architectuur wilt fotograferen en geen dure shift-lens van Nikon of Canon wilt kopen, is dit een aardige oplossing. De kwaliteit van de lens mag dan niet perfect (of zelfs slecht) zijn, maar dat kwaliteitsverlies is heel goed te verbloemen met wat Photoshoppen. Vind ik.
Enkele voorbeelden van fotografen die al langer met pinhole fotografie bezig zijn.
Foto: Greg / mtnvue japanse tuin http://www.flickr.com/photos/mtnvue/ zegt: “De camera die ik gebruik is ontworpen door Nick Dvoracek en is gemaakt van materialen die gemakkelijk voorhanden waren: voornamelijk karton! Het is een 35 mm camera en ik heb ‘m al verschillende keren meegenomen naar Japan. Ik heb de camera ontdekt op de F 295 website, dat is gewijd aan pinhole fotografie.”Greg
Foto: David Ramage / lightpainter nude http://www.flickr.com/photos/lightpainter
http://www.davidramage.com
Foto: Daniel Zrihen Wizo school http://zrihen.free.fr/dz.html
Ik ben blij dat ik een paar van Hugo’s foto’s mocht gebruiken, want hij is al langer een pinhole fotograaf EN hij fotografeert in 4 x 5 inch.
Uit zijn collectie hier op Fotoapparatuur heb ik gekozen voor zijn laatste foto uit Istanbul en een foto die hij in Amsterdam heeft gemaakt.
Foto’s: Juergen Kollmorgen / Chamaeleon618 http://www.flickr.com/photos/lochkamera/ en de houten Chamaeleon Panorama pinhole camera’s met Skink pancake en pinhole heeft hij zelf gemaakt.
Foto’s 13 t/m 16 zijn eigen foto’s. Foto 11 t/m 15 zijn gemaakt met de Loreo pinhole camerabody cap. Foto 16 is gemaakt met de pinhole body cap van Monochrome.
Ben je een fotograaf die alleen om pure kwaliteit geeft, dan moet je de Loreo pinhole bodycaps en andere pinhole dingetjes maar vergeten. Maar ben je gek op experimenten en vind je fotografie nog steeds LEUK, dan zou ik zeker eens kijken wat er te koop is in dit segment van de fotomarkt. Veel plezier!
Eva Besnyö zei eens tegen mij, toen ze nog voor “De Waarheid” fotografeerde en we elkaar tegen kwamen tijdens het werk op straat: “Op het moment dat je fotografie niet meer leuk vind en het alleen als werk ziet, moet je stoppen, anders word je een “brood-fotograaf”.
En zo is het maar net. Rekeningen moeten betaald worden, natuurlijk, maar als je geen plezier beleefd aan de fotografie, dan kan je beter iets anders gaan doen.
Fotografie is nu eenmaal geen fabriekswerk.
Bob C. © 2008




















July 19th, 2008 at 4:06 pm
Met de koperen schijfjes van Zero Images bereken je niet het juiste diafragma maar de juiste sluiter. Bedoeling is om je aflezing van je lichtmeter in te stellen, en dan kan je op de schaal de sluiter af lezen van jouw pinhole diafragma.
July 20th, 2008 at 8:32 am
Kijk dat zijn hele leuke foto,s . heerlijk onscherp en toch heel fraai . langleve dit soort
gestoei met de camera
July 21st, 2008 at 2:13 pm
Het gaatje bepaald het diafragma.
Ik heb een agfa clack met een gat van ik geloof 0,3mm in een stukje blik geboord.
dit wordt vertaald naar een diafragma van F246. Er zijn omrekentabellen op internet te vinden.
Dus als je dan in het vervolg met een lichtmeter het licht meet, stel je je lichtmeter in op F256 en dan krijg je automatisch je belichtingstijd.
July 21st, 2008 at 9:23 pm
Ja, heel goed Willie, welke lichtmeter heb je? ;-))
Meestal gaan lichtmeters tot f32 of zo, vandaar dat rekenschijfje…..
July 21st, 2008 at 9:27 pm
Je kan met je lichtmeter werken, maar dan is het éénmalig stops tellen geblazen, namelijk het aantal stops verschil tussen je diafragma van de pinhole en je kleinst instelbaar diafragma op je lichtmeter (bv32). De kans is groot dat je, als je met een iso400 film werkt, je dan uitkomt op iso 6 of 8 of zoiets. Je aflezing op f32 is dan je sluitertijd die je moet hanteren.
July 22nd, 2008 at 7:15 am
‘Men beweert ook dat het mogelijk is, met wat oefening en lang genoeg kijken, om het beeld te zien door dat kleine gaatje en je oculair, zodat een goed beeld gecomponeerd kan worden.’
Mischien een domme vraag, is Live View dan iets wat te gebruiken is?
July 22nd, 2008 at 9:27 am
Pinhole en live view?
:-)))
July 22nd, 2008 at 8:07 pm
lloyd Says:
July 22nd, 2008 at 7:15 am
‘Men beweert ook dat het mogelijk is, met wat oefening en lang genoeg kijken, om het beeld te zien door dat kleine gaatje en je oculair, zodat een goed beeld gecomponeerd kan worden.’
Mischien een domme vraag, is Live View dan iets wat te gebruiken is?
Nou, nee…dat zal niet lukken. Bij F22 zie je al zowat niets meer laat staan bij f240 of zo.
Een gaatje van 0,2 mm. laat maar weinig licht door, héél weinig.
Als je meer info wil, stuur me maar een PB!
July 23rd, 2008 at 10:32 am
Misschien iets voor de nieuwe generatie digibacks
Liveview for pinhole. Moet je daarna wel even 10 minuten wachten om de boel te laten afkoelen.
Ik overweeg al een poosje om een mijn digiback te proberen met een pinhole maar met de mijne zit ik aan 30sec. max belichting hoewel dat op zich nog best te doen is.
Maar ja, zoveel wensen, zo veel te doen en zo weinig tijd
July 23rd, 2008 at 2:05 pm
Gewoon een sportzoeker erop schuiven. Leitz had vroeger van die mooie brandpunt- instelbare zoekertjes voor de M serie, is ook een mooie optie! Binnen 30 sec. belichtingstijd moet het zeker te doen zijn, bij voldoende licht.
July 28th, 2008 at 3:44 pm
Ik had op mijn Nikon een bodydop geschroeft. In die dop had ik gaatje geboord. Aan de binnenkant had ik een stukje aluminiumfolie geplakt. Dan met een speld een heeeeel klein prikje maken. Werkte prima. Kreeg aardige foto’s ermee, met een sluitertijd van ongeveer 15 a 20 seconden.
Kosten; nagenoeg niet (bodydop had ik dubbel, en hoe vaak gebruik je die nou ;))
July 28th, 2008 at 11:36 pm
http://www.fotoapparatuur.nl/Foto/51416/pinhole_
is gemaakt met een houten kist waar ik een stuk fotopapier heb ingestoken van 50 bij 50 cm.
September 27th, 2008 at 6:38 pm
Bij mijn digitale camera krijg ik de vermelding no lens attached en doet het niet als ik de bodydop met pinhole erop doe. Heeft iemand tips hoe ik dit kan oplossen?
September 28th, 2008 at 11:36 am
Hanneke, deze vraag kan je beter op het forum stellen.
September 28th, 2008 at 12:28 pm
volgens mij gaat het in stand ‘M’ altijd goed… de camera moet alleen niet gaan ‘zoeken’ naar een diafragma, want dat is veeeeel te klein voor z’n ‘verstand’ haha en sluitertijd ook zelf instellen ….