Meervoud! Want één statief kan voldoende zijn voor fotografen met een specialisme, maar ik heb liever verschillende statieven voor verschillende doeleinden. Net als cameratassen: 1 is nooit genoeg! Als je het statief alleen gebruikt voor speciale foto’s en in speciale gevallen, neem dan een statief dat het gewicht van je camera met de zwaarste lens goed aan kan zonder te wiebelen. Dat is een vuistregel, maar de statievenmarkt is veel groter.

Van kleine tafel-, fles- en zuignapstatieven tot grote en zware statieven, maar ook éénpoot statieven. Van goedkoop tot heel duur, zoals het speciale editie statief van Gitzo, waarover een tijdje terug op Fotoapparatuur.nl iets te lezen viel. Statieven voor fotocamera’s en statieven voor videocamera’s; er is verschil, maar daar kom ik straks wel op terug.

Er zijn ook heel veel merken. Teveel om hier allemaal te noemen. Bijvoorbeeld van Hama, Kaiser, Samsung, Vanguard, Manfrotto, Cullmann, Velbon en Gitzo, om er maar een paar te noemen. Ik heb Velbon en Gitzo statieven gehad. De Velbon was van aluminium en licht van gewicht - gemakkelijk om mee te nemen. De Gitzo was zwaarder en een stuk stabieler - die nam ik vooral mee als het hard waaide en ik gebruikte ‘m als ik langere tijd ergens moest fotograferen, bijvoorbeeld in een studio.

Je wilt altijd een zo stabiel mogelijk statief hebben, want vanwege die stabiliteit gebruik je een statief. Toch sluit je vaak een compromis omdat het gewicht of de prijs van een ander statief beter bij je past. Meestal gebruik je een statief omdat je OF met langere sluitertijden zit OF omdat je meerdere opnamen vanuit hetzelfde standpunt wilt nemen.

Het kan ook zijn dat je een statief gebruikt omdat de camera- en lenscombinatie kaderen bijna onmogelijk maakt vanwege het gewicht van de lens. Fotograferen vanuit de hand met bijvoorbeeld een lichtsterke en daardoor zware lens als de 300 mm F 2.8, en langer dan een paar minuten, is zeer vermoeiend. Dat gaat tenslotte ten kostte van je concentratie en dat kost je mogelijk net die wereldplaat. Veel van langere en zwaardere telelenzen hebben daarom een statiefaansluiting onder het objectief. Die aansluiting kan natuurlijk ook gedraaid worden, zodat ook “staande” foto’s kunnen worden gemaakt. Sportfotografen gebruiken dan meestal een éénpoot statief. Die zijn gemakkelijker verplaatsbaar, nemen minder ruimte in als je met z’n tienen naast elkaar moet staan en zijn natuurlijk gemakkelijker mee te nemen.

Sportfotografie en dus moet je korte sluitertijden gebruiken om die acties vast te leggen. Een éénpoot statief is dus voor ondersteunende stabiliteit, niet om de camera helemaal bewegingsloos te maken.

Bij macrofotografie wordt ook vaak een statief gebruikt. Uit de hand en met goed licht gaat een enkele foto echter ook wel, als je een macrolens of een lens met macrostand hebt.

Het probleem is vaak niet de camera stil te houden, maar te voorkomen dat het onderwerp beweegt vooral buiten in de natuur, als het waait. Zelfs als het een beetje waait want bij macro-opnamen zit je meestal met erg weinig scherptediepte. Zoals in de foto van de bloem met vlieg hierboven. Want een beetje wind en het onderwerp is onscherp. Vooral bij macrofotografie heb je meer scherptediepte nodig dan bij de meeste andere foto’s, dus aan kleiner diafragma.

Bij landschapsfotografie en bij stadsgezichten, bij het maken van panoramafoto’s, zeker bij weinig licht en ’s nachts, wordt ook vaak een statief gebruikt voor betere resultaten. Kijk, als je voldoende licht hebt is het altijd mogelijk om een goed belichte  foto te maken. Vaak ook nog met voldoende scherptediepte. Maar ’s nachts is dat een ander verhaal. Of het kan ten kostte gaan van de kwaliteit. ’s Nachts een foto maken op 100 ISO kan bijna alleen met een statief.

Voor HDR fotografie heb je zeker een statief nodig, want je moet meerdere opnamen vanuit hetzelfde standpunt maken, zodat ze over elkaar heen kunnen worden gelegd, met steeds een andere belichting. Minimaal 5 foto’s, vind ik, waarvan 1 goed gelicht, en dan twee opnamen overbelicht (met een stop tussen de opnamen) en twee opnamen onderbelicht (met weer een stop tussen de opnamen). Photoshop kan ze dan automatisch “merge-en”.

Welk statief (of statieven) past / passen nu het best bij jouw fotografische behoeften? En wat voor balhoofd heb je nodig? Een snelkoppeling zit gelukkig tegenwoordig bijna standaard op een statief, dus dat scheelt weer. Even het “plaatje” onder de camera draaien en als je het statief nodig hebt, klik je de camera op het statief. Klaar.

Het balhoofd moet in alle richtingen kunnen draaien, vind ik. Het moet goed en met een handbeweging vast te zetten zijn, evenals de poten. Het statief moet van voldoende hoogte zijn. En als het even kan moet de middenkolom ook ondersteboven gebruikt kunnen worden om een veel lager standpunt te kunnen krijgen. Sommige statieven zijn bijna plat te leggen - dat kan natuurlijk ook, om zodoende een laag standpunt te krijgen.

Op het internet zag ik ook een statief met onder de middenkolom een haak. Daaraan kan een zandzak of een gewicht worden gehangen voor extra stabiliteit. Handig, want het kan behoorlijk waaien soms in ons landje. Poten met punten eraan geven op een zachte ondergrond extra stevigheid. Maar op een dure houten vloer bijvoorbeeld wil je geen statief neerzetten met van die punten eronder, dus die moeten er ook vanaf geschroefd kunnen worden. En dan van die rubberen doppen eronder. Die zijn ook handig op een gladde ondergrond.

Hoe neem je een dergelijk statief mee? Vaak krijg je zo’n kunststof statieftas bij aankoop van zo’n ding. Ik vind ze meestal erg onhandig. Je krijgt het statief er zelden gemakkelijk in of uit. De draagriem van een statieftas zijn meestal ook te kort. En buiten je fototas loop je dan met nog een riem om. Maar er zijn ook goede statieftassen te koop die je met plezier meeneemt.

Er zijn speciale statiefdraagriemen te koop. Soms kan onder of aan een cameratas door middel van lussen het statief worden opgehangen. Ook heel handig!

Statieven die speciaal bedoeld zijn voor video-camera’s. Waar zit ‘m dan het verschil met een fotocamerastatief?

Professionele videocamera’s zijn meestal zwaarder, dus heb je een zwaarder statief nodig. Dat is één. Daarnaast wil je tijdens het draaien ook kunnen bewegen met de camera. Pannen, maar ook soepel de camera naar boven of naar beneden richten. Daarvoor heb je een videostatief nodig. Die loopt soepel en vooral gelijkmatig, zodat je geen schokkerige beelden krijgt.

Meestal herken je een videostatief aan de handel, waarmee je de videocamera op het statief laat bewegen.

Ik realiseer me dan ik vooral schrijf met de digitale camera’s in gedachten. Maar veel van de karakteristieken van statieven die gelden voor digitale fotografie zijn ook van toepassing op de analoge camera’s.

NB:je kunt elfs HDR foto’s van analoge opnamen maken: verschillende analoge belichtingen maken, ontwikkelen die film, digitaal scannen en merge-en met Photoshop. Klaar!

Sommige fotografen zweren erbij: zorg dat je altijd een statief bij hebt! Ik zeg niet dat ze ongelijk hebben, maar ik wil niet altijd met zo’n ding slepen. Of misschien moet ik maar weer eens een lichtgewicht aluminium statief kopen… Of is carbon lichter? Of juist titanium?

Er is zoveel keus…..

En die nieuwe balhoofden zijn ook helemaal te gek!

Bob C.  © 2008

This entry was posted on Wednesday, August 20th, 2008 at 9:01 am and is filed under Techniek. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.